Het principe is eenvoudig: een stof (een mineraal, plant of dierlijk product) die in staat is bepaalde verschijnselen op te roepen, is - als geneesmiddel - ook in staat dergelijke verschijnselen te genezen. Kortweg: SIMILIA SIMILIBUS CURENTUR (het gelijkende wordt genezen door het gelijkende). Koffie bijvoorbeeld kan slapeloosheid veroorzaken (bij overmatig gebruik of bij gevoelige mensen). Als homeopathisch geneesmiddel (Coffea) kan koffie bepaalde vormen van slapeloosheid verhelpen.
Dokter Samuel Hahnemann, de grondlegger van de homeopathie, ontdekte in 1790 dit principe toen hij een beetje kina-bast innam (de ruwe vorm van kinine). Hij kreeg alle verschijnselen van malaria, terwijl kinine juist bekend stond als een goed geneesmiddel tégen malaria. In zijn verdere leven heeft hij zo'n tachtig geneesmiddelen onderzocht door ze zelf in te nemen en nauwkeurig te registeren welke verschijnselen er optraden. Sindsdien zijn de proefnemingen doorgegaan. We kennen inmiddels zo'n paar duizend geneesmiddelen en het onderzoek gaat tegenwoordig nog steeds door.