Een postnatale depressie is een vorm van depressie bij vrouwen die net bevallen zijn. De medische term is postpartumdepressie (partus = bevalling). Post-natale depressies komen voor na 10 tot 15% van de bevallingen en vormen daarmee een veel voorkomende aandoening. De symptomen lopen in intensiteit en duur uiteen. In lichte gevallen heeft de vrouw last van verdriet en huilbuien, angst, prikkelbaarheid, wisselende stemmingen en vermoeidheid. Meestal zijn de symptomen binnen twee weken na de bevalling verdwenen. In ernstiger gevallen zijn de symptomen ingrijpender en langer van duur. Het kan van een paar maanden zelfs oplopen tot een paar jaar. Naast angst en verdriet kunnen ook schuldgevoelens en verlies van eigenwaarde optreden. De vrouw heeft weinig energie en interesse (soms zelfs in het kind) en is overgevoelig voor kleine irritaties. Er kunnen ook eet- en slaapproblemen ontstaan.

Een postnatale depressie kan zelfs psychotische vormen aannemen en wordt dan ook postpartumpsychose of kraambedpsychose genoemd. De vrouw krijgt last van hallucinaties en wanen of andere denkstoornissen. Ze kan zeer bezorgd worden ten aanzien van de baby en een sterke band met de baby hebben, maar ook kan ze zeer agressief worden en een gevaar vormen voor zichzelf of haar kind. In deze gevallen is ziekenhuisopname doorgaans noodzakelijk. Sommige vrouwen ontwikkelen een angst voor de dood of krijgen suïcidale gedachten. Gelukkig zijn deze ernstige klachten een zeldzaamheid.

Over het algemeen is de oorzaak van een postpartumdepressie te zoeken in de veranderde hormoonhuishouding tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Vaak in combinatie met een aantal risicofactoren, zoals slaaptekort, zware bevalling en een tekort aan vitamines en mineralen (onder andere vitamine B6), die kan ontstaan tijdens de zwangerschap, omdat alle voedingsstoffen naar de baby gaan. Recent onderzoek toont aan dat er een correlatie is met pijn bij de bevalling. Er kunnen echter ook sociale of psychische oorzaken zijn (bijvoorbeeld als het kind niet gewenst is, zorgen over de opvoeding, relatieproblemen, te hoge verwachtingen etc.). Vrouwen die vóór de bevalling al depressieve verschijnselen hebben gehad, zijn vatbaarder voor postnatale depressies, evenals vrouwen die al last hadden van premenstruele stemmingswisselingen, zoals bij het premenstrueel syndroom.

Homeopathie en postnatale depressie
Alex Leupen, homeopathisch arts

De homeopathisch arts behandelt een postnatale depressie als een blokkade in het zelfregulerend vermogen. Een vitaal mens heeft levenslust, voelt zich in balans en heeft de energie zijn problemen op te lossen, bij depressiviteit is dit vermogen geblokkeerd. Als homeopathisch arts gaan we ervan uit dat met een goed gekozen homeopathisch middel het mogelijk is de levenslust van de patiënt te stimuleren. Door elke maand een dosis in te nemen van twee granules (korrels), zie je meestal na een tot twee maanden belangrijke veranderingen. Het voordeel van homeopathie is dat je de patiënt een potentie van een middel geeft, deze potentie is gemaakt door een stof te verdunnen en te schudden. Dit betekent dat er nauwelijks bijwerkingen optreden. Het middel werkt door het zelfregulerend vermogen te activeren via informatieoverdracht. Een ander voordeel is dat men niet elke dag medicijnen hoeft in te nemen, maar eenmaal in de vier tot zes weken. De korrels zijn zoet en moeten in de mond opgezogen worden.

Het middel moet passen bij de lichamelijke en psychische toestand van de patiënt. Er zijn tal van middelen die een ondersteuning kunnen geven aan vrouwen met een postnatale depressie, bijv. Aurum muriaticum, Bambusa, Helonias, Cimicifuga, Natrium muriaticum, Lilium tigrinum, etc. Als homeopathisch arts selecteer je een enkelvoudig middel, je geeft één middel tegelijk.

Het is geen probleem indien men reeds een anti-depressivum of hormoonsuppletie gebruikt. Er wordt gestart met de homeopathische behandeling naast het anti-depressivum, na enkele maanden kan de reguliere medicatie vaak worden afgebouwd (in overleg met huisarts of specialist). Naast het geven van homeopathische remedies is de begeleiding van essentieel belang. Evt. dient gezinszorg ingeschakeld te worden om de vrouw te ontlasten waardoor ze beter kan herstellen.

Korte casus uit de praktijk
Behandelend arts: Alex Leupen

Een 32-jarige vrouw heeft al een jaar lang ernstige depressieve klachten sedert de geboorte van haar eerste kind. Ze huilt heel veel, kan zich moeilijk concentreren en moet veel slapen. Ze heeft veel last van het litteken van de knip bij de bevalling, ze voelt een sterke neerwaartse druk op het litteken. Ze heeft ook last van hyperventilatie, ze heeft daarbij regelmatig het gevoel van beklemming op de borst, alsof een vuist zich om haar hart sluit. Haar huisarts is welwillend maar kan haar niet helpen. Deze symptomen passen bij het homeopathisch geneesmiddel Lilium tigrinum. Na twee doses (met een interval van 4 weken) Lilium tigrinum 200K voelt ze zich veel beter.

Andere psychische klachten die goed reageren op homeopathie: angststoornis, angstklachten, fobie, fobische klachten, obsessieve-compulsieve stoornis (OCS), dwanghandelingen, dwanggedachten, hyperventilatie, hyperventilatiesyndroom, paniekstoornis, paniekaanvallen, neurose, relatieproblemen, mid-life crisis, slapeloosheid, slaapproblemen, slaapstoornis, straatvrees, pleinvrees, claustrofobie, bloosfobie, sexuele klachten (impotentie, libidoverlies, ejaculatio precox), vaginisme.

Andere klachten na de bevalling die goed reageren op homeopathie: bekkeninstabiliteit, blaasontstekingen, moeheid, moeheid na bloedverlies, borstontstekingen (mastitis), lactatieproblemen. Denk ook aan huilbabies en babies met buikkrampjes, koemelkovergevoeligheid of eczeem (dauwworm).

Klachten tijdens de zwangerschap die goed reageren op homeopathie: bekkeninstabiliteit, symfysiolyse, klachten S.I.-gewricht, zwangerschapsischias, ischias, zwangerschapsmisselijkheid, zwangerschapsbraken, hyperemis gravidarum, zwangerschapsjeuk, pruritus gravidarum, kuitkrampen, harde buiken, moeheid.